ru en ўз
1 USD = 8277.53  
1 EUR = 9451.28  
1 RUB = 125.56  
ru en ўз

Жорий йилнинг 1 сентябридан бошлаб, Тошкент ва мамлакатимизнинг бошқа ҳудудларида мавжуд камчиликларни бартараф этишга қаратилган махсус бошқарув тартибини жорий этиш бўйича ҳуқуқий эксперимент старт олади. Порталимиздаги ЎзА видеорепортажи орқали бу ҳақда батафсил маълумот олишингиз мумкин.

Бош саҳифа / Социум / Азиз Абдуҳакимов: “Барча мактаб синфлари ёруғ, исс...

Азиз Абдуҳакимов: “Барча мактаб синфлари ёруғ, иссиқ ва қулай бўлади. Болаларнинг билим олишлари ва ўқитувчиларнинг яхши ишлашлари учун уларга қулай шарт-шароитлар яратилади”.

Ҳар йили вилоят ҳокимликлари хусусий мактабларни очиш учун ҳар бир вилоятга камида 50 та ер участкаси ажратади, мамлакатда тармоқ мактаблари очилади. Мамлакатимиз Президенти мактаб таълими тизимини такомиллаштиришга қаратилган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларни имзолади. Бу ҳақда мухбиримиз билан бош вазир ўринбосари Азиз Абдухакимов суҳбатлашди.

Болаларнинг билим олишлари ва ўқитувчиларнинг яхши ишлашлари учун уларга қулай шарт-шароитларни яратишимиз керак. Бу ерда ҳамма ўз ишини бажариши керак.  Президентимизнинг «Халқ таълими тизимини такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» ги ва «Халқ таълими тизимига янги бошқарув тамойилларини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида» ги фармони доирасида бундай шарт-шароитлар яратилади, деди Азиз Абдуҳакимов суҳбат аввалида.

– Бизда айрим мактабларда ўқувчилар кўплигидан тўлиб тошган, бошқалари эа деярли бўм-бўш. Бу ҳолатда ўқувчиси кўп бўлган синфда дарс ўтиш ўқитувчига қийинчилик туғдиради, мактаб маъмурияти эса таълим ва тарбия жараёнининг сифатига етарлича эътибор қаратмайди. Биз бу вазиятни албатта тузатамиз.

Ўқувчиси кўп бўлган таълим муассасаларининг ўрнига асосан хусусий тадбиркорлар иштирокида ва давлат-хусусий сектор ҳамкорлиги асосида янги мактаблар қурамиз. Ҳозирги кунда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши раиси, вилоят ҳокими ва Тошкент шаҳри «E-IJRO AUKSION» ягона электрон савдо майдончаси ер участкалари ажратиш бўйича ўқув юртларига ҳар томонлама ёрдам бериш учун шахсан масъулдирлар.

Шундай қилиб, ҳар йили ҳар бир вилоятда камида 50 мактаб барпо этилади. Бундан ташқари, хусусий мактабни ташкил этиш ниятида бўлган тадбиркорларга Президент томонидан «Халқ таълими тизимида янги бошқарув тамойилларини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида» ги фармонида кўрсатилган имтиёзлар тақдим этилади.

Биз нодавлат таълим муассасаларига нисбатан мутлақо бошқача муносабатдамиз. Биз уларни энг долзарб муаммоларни ҳал қилишда асосий ҳамкор деб биламиз. Ўзбекистон нодавлат таълим муассасалари ассоциацияси билан ҳамкорлик кенгаймоқда. Ўзбекистон Республикаси нодавлат таълим муассасалари ассоциациясига профессор-ўқитувчиларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш учун рақобат муҳитини яратиш, шунингдек, нодавлат таълим муассасаларининг педагогик кадрлари учун қайта тайёрлаш ва малакасини оширишни ташкил этиш ҳуқуқи берилди.
Хусусий мактабни битирган ўқувчиларга давлат аттестатлари берилади.

Шу билан бирга, биз фақат тадбиркорларнинг ёрдамини кутамиз. Халқ таълими вазири муваффақиятли фаолият олиб бораётган таълим муассасалари таркибига коэффиценти паст бўлган бошқа мактабларни қўшиш асосида тармоқ мактабларини ташкил этиш ҳуқуқига эга бўлди. Шундай қилиб, заиф томон кучли томонга қўшилади.
Мактабларда таълим сифатини ошириш учун янада фаол иш олиб бориш учун пойтахтимизнинг Мирзо Улуғбек туманида мактабларни молиялаштиришнинг янги ваучер тартиби амалиётга татбиқ этилмоқда. Ўқув муассасаси ўқувчилар сони асосида молиялаштирилади. Бу мактаблар орасидаги рақобатни кучайтиради ва кучлиси сақланиб қолади.

Бошқа бир янгилик мактабларнинг рейтингини яратиш бўлади. 2019 йил 1 январидан бошлаб Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси мунтазам равишда туман ва шаҳар миқёсида умумтаълим муассасалари фаолияти самарадорлиги даражасини (кейинги ўринларда - рейтинг) ташкил этади Рейтинг натижалари оммавий ахборот воситаларида ва назорат веб-сайтида жойлаштирилади. Рейтинг мактабларни таълим сифати устидан ишлашга рағбатлантиради.

Мактаб таълимини ривожлантиришда энг яхши жаҳон тажрибасига тенглашамиз. Бу халқаро дастурларда иштирок этиш ва ўқувчиларнинг билимлари даражасини (ПИСА, ТИМСС, ПИРЛС ва бошқалар) баҳолашга ёрдам беради.
Шу билан бирга, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоят ва Тошкент шаҳар ҳокими халқ таълими муассасаларига ўзларининг инфратузилмасини қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш бўйича ҳар томонлама ёрдам бериш учун шахсан жавобгар бўлади. Барча мактаб синфлари ёруғ, иссиқ ва қулай бўлиши керак.

– Янги «Замонавий мактаб» Давлат дастурини қабул қилиш режалаштирилмоқда. Шу ҳақда батафсил маълумот берсангиз.

– Ҳа, яқин келажакда бундай дастур қабул қилинади – мактаб таълимини ривожлантиришнинг тизимли муаммоларини ҳал этишга қаратилган тадбирлар мажмуаси яратилади. Замонавий мактабларни қуришга катта эътибор қаратилади. Мактаблар экологик тоза материаллардан фойдаланган ҳолда стандарт лойиҳалар асосида қурилади, муқобил энергия манбаларидан фойдаланиш учун ҳам шарт-шароитлар яратилади.

Мактаблар эргономик мебеллар, замонавий ўқув ва лаборатория ускуналари, дарсликлар ва ўқув материаллари, компютер ва мултимедияли ускуналар, видео кузатув тизимлари билан жиҳозланади.

Технологик синфлар, лабораториялар, ошхоналар, спорт ва дам олиш масканларини барпо этиш ва ривожлантиришга катта эътибор қаратилади. Мактабларнинг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш, ўқувчиларнинг индивидуал ижодий қобилиятларини ривожлантириш учун шароит яратиш нуқтаи назаридан уларни кучайтириш режалаштирилган.

– Замонавий ўқув жараёнини интернетсиз тасаввур этиб бўлмайди. IТ-технологиялар дарсликлар ўрнини эгаллайдими?

– Дарсликлар ҳали ўзгартирилмайди. Яқин кунларда давлат умумтаълим муассасалари учун ўқув-услубий адабиётларни нашр этиш тизими (бундан кейин умумтаълим муассаси) такомиллаштирилади, шу жумладан, қайта расмийлаштириш муддатларини узайтириш, икки йиллик синов тизимини жорий этиш ва дарсликларни танлов асосида саралаш тартибини бекор қилиш такомиллаштирилади.

Шу билан бирга, биз мактабларда ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиш жараёнини тезлаштирамиз. 2021 йил охиригача барча мактаблар Интернетга камида 10 Мб / с тезликда кириш имкониятига эга бўлади.
Ўқув Мултимедиа дастурларини ривожлантириш маркази негизида “Халқ таълими соҳасида ахборот-коммуникация технологияларини ривожлантириш маркази” ташкил этилди. У ўқув жараёнида ўқувчиларнинг таълим, психологик ва жисмоний фаолиятини оптималлаштиришни ҳисобга олган ҳолда таълимнинг инновацион шаклларини, замонавий педагогик ва ахборот технологияларини, касбга йўналтиришнинг самарали усулларини, таълим ва тарбия усулларини жорий этишни тезлаштиради. Интернетда интерфаол таълим хизматлари кўрсатиш учун таълим портали ишга туширилади. Порталда умумтаълим муассасаларининг электрон маълумотлар базаси, иштирокчиларни ўқишга кириш ва ўқувчиларнинг муваффақияти (электрон журнал, кунлик ва ҳисобот картаси) учун электрон тизим жойлаштирилади.
Марказ умумтаълим муассасаларида талабалик гувоҳномаларини ва уларнинг банк ва бошқа тизимлар билан интеграциялашувини амалга оширади;
умумтаълим муассасалари ўқувчиларига жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақамини аниқлаш бўйича чора-тадбирлар белгиланади.

– Ўқитувчининг обрў-эътибори ва ижтимоий мавқеини ошириш дастурини қабул қилиш режалаштирилмоқда. Ушбу лойиҳа ҳақида батафсил маълумот берсангиз.

– Ҳа, бундай дастурни қабул қилиш 2018 йилнинг ноябрига режалаштирилган. Мазкур дастур жамиятда ўқитувчиларнинг обрўсини кенг тарғиб қилиш, ўқувчиларнинг ютуқларини оммалаштириш, таълимдаги долзарб муаммоларни ёритиш, махсус ўқув дастурларини эфирга узатиш бўйича тизимли ишларни ташкил этиш бўйича қатор тадбирларни ўз ичига олади. Ушбу вазифани бажаришда таълим тизимининг асосий ахборот ҳамкори «Маданият ва маърифат» телеканали бўлади. Маҳаллий ижроия ҳокимияти органлари, вазирлик ва идоралар, шунингдек таълим муассасалари раҳбарлари телевидениеда мунтазам равишда чиқишлар қилишади. Биз телевидение ва бошқа оммавий ахборот воситалари ёрдамида мамлакатимизда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларнинг мазмун-моҳиятини кенг тушунтириш ишларини олиб боришни режалаштирмоқдамиз.

– Кадрлар малакасини ошириш мактабларда малакали кадрлар билан ишлашга муносабатни ўзгартириш зарур. Ушбу йўналишда қандай ишлар амалга оширилди?

– Гапингизга қўшиламан. Болалар дарс қолдирмасликлари учун машғулот қизиқ бўлиши керак. Бу нафақат ўқитувчиларга, балки мактабда яратилган шароитларга ҳам боғлиқ. Бунинг учун мактаб бошлиғи менежер бўлиши лозим. У мактабда етишмаётган нарсаларни ҳис қилиши ва бу муаммоларни бартараф этиш учун ташкилий муаммоларни ҳал қилиш керак. Мактабда қўшимча машғулотлар ўтказилиши, атроф-муҳит ва спорт бўлимлари ишлаши, маданий-кўнгилочар тадбирлар ўтказилиши таъминланиши лозим. Эндидан бошлаб, шу асосда раҳбарлар танланади.

Биз умум таълим муассасалари раҳбарларига қўйиладиган талабларини кўриб чиқамиз. Барча раҳбарлар сертификатциядан ўтади ва турли малака ошириш курсларида малака оширадилар.

А. Авлоний номидаги Халқ таълими тизимининг раҳбарлари ва мутахассисларини қайта тайёрлаш ҳамда малакасини ошириш институтида, 2018/2019 ўқув йилидан бошлаб умумтаълим мактаби раҳбарлари учун халқ таълими соҳасида менежерлик кўникмаларини ўрганиш курслари ташкил этилади.

Директорларга ўз лойиҳаларини амалга оширишга имкон бериш учун улар мактабларнинг бюджетдан ташқари жамғармалари маблағларини эркин равишда тасарруф этиш ҳуқуқига эга бўлишди. Шу билан бирга, мактабга қўшимча ресурсларни сафарбар қилиш бўйича ишларни такомиллаштириш учун жамғармаларнинг умумий миқдоридан 10 фоизи миқдорида директорлар моддий рағбатлантирилади.

Шунингдек, умумтаълим муассасалари педагогик кадрларини аттестациядан ўтказиш тартибини қайта кўриб чиқамиз. Шу билан бирга, малакани белгилашнинг асосий мезонлари иш стажи эмас, балки тегишли фанни ўқитиш даражасидаги билим ва кўникмалари даражасига эътибор қаратилади. Бошланғич таълим муассасалари раҳбарлари ва педагогик ходимлари учун малака ошириш тизими тубдан ислоҳ қилинади. Бу ўқув дастурлари ва дастурларни оптималлаштириш, масофавий таълимни ўз ичига олган инновацион таълим усулларини кенгайтириш, умуман, ушбу жараённинг самарадорлигини ошириш имконини беради.

Биз профессионал ўқитувчилар мактабларни тарк этмасликларига ёрдам беришимиз керак. Шу сабабли, 2019 йил 1 январдан бошлаб пенсиядаги ўқитувчилар пенсияларини тўла ҳажмда олиши ҳақида қарор қабул қилинди. Халқ таълими вазирлиги ҳузурида Халқ таълими тизимидаги ислоҳотларга кўмаклашиш фонди ташкил этилди. Ушбу жамғарма маблағларининг бир қисми ёшлар учун истиқболли ва малакали мутахассисларни жалб этишга қаратилади.

– Сиз интервьюларнинг бирида мактаб таълимининг сифатини ошириш учун Халқ таълими вазирлиги фаолиятини такомиллаштириш кераклигини айтгандингиз...

– Президентимизнинг меъёрий-ҳуқуқий актларида ушбу масалани ҳал этишга катта эътибор қаратилган.
Молия вазирлигидан Халқ таълими вазирлигига таълим муассасаларининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш ва ўқув қўлланмаларини нашр этиш учун маблағлар ажратилди. ХТВ ҳузурида ташкил этилган инжиниринг компанияси лойиҳа ҳужжатлари учун техник шарт-шароитларни ишлаб чиқиш ва халқ таълими соҳасида қурилиш лойиҳаларининг сифатини назорат қилишни давом эттиради.

Туман ва вилоят Халқ таълими бўлимлари раҳбарлари эндиликда ҳокимият органлари билан келишмасдан ХТВ қарори билан тайинланади.

Ҳозирги кунда таълим сифатига таъсир кўрсатадиган барча дастаклар Халқ таълими вазирлиги тизимида тўпланган.

– Режалаштирилган режаларни муваффақиятли амалга ошириш учун давлат таълим тизимининг ривожланишини мониторинг қилиш тизими ислоҳ қилинмоқда. Ушбу йўналишда қандай ўзгаришлар юз беради?

– Аввалги тизим самарасиз бўлиб, мактабларнинг нормал ишлашига, ўқитувчилар ва бошқарувни бевосита ўз вазифаларини бажаришига тўсқинлик қилди, шунинг учун Президент қарори билан умумтаълим муассасалари фаолиятининг текширувини ваколатли органларнинг тўлиқ рўйхати, текширишларни тайинлаш ва ўтказиш мезонлари орқали аниқланади. Шу билан бирга, Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси қонун ҳужжатларига мувофиқ, жиноятчиларга нисбатан қатъий жавобгарлик чораларини қўллаш орқали умумтаълим муассасалари фаолиятини ноқонуний текширишларнинг олдини олишни назорат қилади. Бундан ташқари, барча даражадаги назорат органлари ижро этувчи ҳокимият билан биргаликда умумтаълим муассасалари фаолиятини текшириш вақтида аниқланган кейинги ҳуқуқбузарликни бартараф этиш ва олдини олишда ҳар қандай ёрдамни кўрсатади.

Ҳар бир мактабда муассасанинг фаолиятига катта ҳисса қўша оладиган энг фаол ота-оналар, битирувчилар, ҳомийлар ва бошқаларни киритиш билан кузатув кенгашлари тузилади. Кенгашларга катта ҳуқуқлар берилади. Хусусан, улар мактаб директорларини ўз позицияларидан сайлайди ва лавозимидан озод қилади, мактабни ривожлантириш учун устувор йўналишларни белгилайди, йиллик молиявий режаларни тасдиқлайди, пуллик хизматлар тарифларини ва ижара ҳақини тасдиқлайди.

Халқ таълими вазирлиги марказий аппарати таркибида Вазир назорат-ҳуқуқий хизмати яратилди.

Қолаверса, чақириқ маркази ишга туширилади. Телефон орқали қўнғироқ қилиш, яққол қоидабузарликлар ҳақида хабар қилиш ва тезкор ҳаракатлар талаб қилиш мумкин бўлади. 
  • Комментарии отсутствуют

Рухсат олинг Шарҳлар қолдириш мумкин бўлиши учун.

Рукннинг бошқа материаллари



Тарқатишга обуна бўлинг Будьте в курсе всех новостей